دارنده بیمه‌نامه (Policyholder)، شخص حقیقی یا حقوقی است که بیمه‌نامه به نام او صادر شده و در حدود قانون و مفاد قرارداد، از حقوق و تعهدات ناشی از آن برخوردار است. دارنده بیمه‌نامه در بسیاری از موارد همان بیمه‌گزار است؛ یعنی شخصی که با بیمه‌گر قرارداد می‌بندد و معمولا مسئول پرداخت حق‌بیمه و انجام تعهدات قراردادی است.
دارنده بیمه‌نامه لزوما با بیمه‌شده یا ذی‌نفع یکسان نیست:
- بیمه‌شده شخصی است که جان، سلامت، مال یا مسئولیت او موضوع پوشش بیمه‌ای قرار دارد.
- ذی‌نفع شخصی است که طبق بیمه‌نامه یا قانون، حق دریافت تمام یا بخشی از سرمایه یا خسارت بیمه را دارد.
- برای مثال، در برخی بیمه‌های عمر، یک شخص می‌تواند دارنده بیمه‌نامه و پرداخت‌کننده حق‌بیمه باشد، شخص دیگری بیمه‌شده و فرد یا افراد دیگری ذی‌نفع باشند.
دارنده بیمه‌نامه، مگر آنکه قانون، بیمه‌نامه یا توافق طرفین ترتیب دیگری مقرر کرده باشد، معمولا می‌تواند امور زیر را پیگیری یا درخواست کند:
- دریافت یا اصلاح اطلاعات بیمه‌نامه
- درخواست صدور الحاقیه
- تغییر برخی مشخصات یا شرایط قرارداد
- پرداخت حق‌بیمه و پیگیری وضعیت آن
- درخواست فسخ یا بازخرید بیمه‌نامه، در صورت وجود چنین حقی
- انتقال حقوق بیمه‌ای، در صورت مجاز بودن طبق قانون و قرارداد
- پیگیری امور اجرایی و ارتباط با بیمه‌گر
بنابراین، عنوان «دارنده بیمه‌نامه» بیشتر به شخص طرف قرارداد و صاحب حقوق قراردادی بیمه‌نامه اشاره دارد؛ اما برای تعیین دقیق مسئولیت‌ها و اختیارات او، باید متن بیمه‌نامه، شرایط عمومی و خصوصی قرارداد و مقررات مربوط بررسی شود.