ادعای خسارت به درخواست رسمی بیمه‌گزار، بیمه‌شده یا ذی‌نفع از بیمه‌گر برای بررسی و جبران خسارت یا پرداخت مزایای مقرر در بیمه‌نامه گفته می‌شود؛ این درخواست پس از وقوع خطرِ تحت پوشش مطرح می‌شود. صرف ثبت یا طرح ادعا به‌تنهایی به معنای پذیرش مسئولیت بیمه‌گر نیست و پرداخت خسارت، منوط به احراز شرایط قرارداد، شمول خطر و رعایت مقررات قانونی است.
ادعای خسارت معمولاً با این مراحل آغاز می‌شود:
- اعلام وقوع حادثه
- تکمیل فرم اعلام خسارت
- ارائه مدارک و مستندات لازم
سپس بیمه‌گر این موارد را بررسی می‌کند:
- اعتبار بیمه‌نامه
- شمول خطر
- رعایت تعهدات بیمه‌گزار
- میزان خسارت
- ارزیابی خسارت، در صورت نیاز
نتیجه رسیدگی ممکن است یکی از این موارد باشد:
- پرداخت کامل خسارت
- پرداخت جزئی خسارت
- رد ادعا
- درخواست مدارک تکمیلی
بیمه‌گزار یا بیمه‌شده باید وقوع خسارت را در مهلت مقرر اعلام کند و اطلاعات صحیح و کامل در اختیار بیمه‌گر بگذارد. همچنین لازم است اقدامات متعارف برای جلوگیری از توسعه خسارت را انجام دهد. اگر این تعهدات، طبق قانون یا شرایط بیمه‌نامه، رعایت نشوند، ممکن است مسئولیت بیمه‌گر کاهش یابد یا ادعا رد شود.
در منابع مقرراتی بیمه، «ادعای خسارت» گاهی به‌صورت دقیق‌تر چنین تعریف شده است: هر ادعایی که زیان‌دیده برای جبران خسارت مالی یا بدنی و ناشی از حادثه مطرح می‌کند. در واژه‌نامه‌های رسمی بیمه نیز معادل آن برای claim، «ادعای خسارت» آمده است.
مهلت اعلام خسارت بسته به رشته بیمه و شرایط عمومی بیمه‌نامه متفاوت است، اما در نمونه‌های بررسی‌شده مانند بیمه بدنه و بیمه مسئولیت متصدیان حمل داخلی، مهلت ۵ روز کاری برای اعلام خسارت پیش‌بینی شده است.