واگذاری اتکایی (Reinsurance Cession) فرایندی است که طی آن بیمهگر واگذارنده (Ceding Insurer یا بیمهگر مستقیم) تمام یا بخشی از ریسک و تعهدات بیمهای پذیرفتهشده خود را به بیمهگر اتکایی (Reinsurer) منتقل میکند. در این فرایند، بیمهگر واگذارنده سهمی از حقبیمه (Premium) مربوط به ریسک واگذارشده را به بیمهگر اتکایی پرداخت میکند و بیمهگر اتکایی نیز طبق مفاد قرارداد، سهم خود از خسارتها و تعهدات مشمول را میپذیرد.
واگذاری اتکایی میتواند در قالب قراردادهای اتکایی نسبی (Proportional Reinsurance) یا اتکایی غیرنسبی (Non-proportional Reinsurance) انجام شود. در قراردادهای نسبی، حقبیمه و خسارت معمولاً بر اساس سهم مشخصی میان طرفین تقسیم میشود؛ اما در قراردادهای غیرنسبی، تعهد بیمهگر اتکایی پس از رسیدن خسارت به سطح یا حد معینی آغاز میشود.
اهداف واگذاری اتکایی (Objectives of Reinsurance Cession)
- کاهش تمرکز و انباشت ریسک (Risk Concentration and Accumulation)
- افزایش ظرفیت پذیرش ریسکهای بزرگ (Risk Capacity)
- حمایت از توانگری مالی بیمهگر (Solvency)
- حفاظت در برابر خسارتهای سنگین یا فاجعهآمیز (Catastrophic Losses)
- تثبیت نتایج عملیات بیمهگری (Underwriting Results)
- ایجاد امکان پذیرش و صدور بیمهنامههای بزرگتر (Larger Insurance Policies)
واگذاری اتکایی به معنای انتقال قرارداد بیمه یا مسئولیت بیمهگر مستقیم در برابر بیمهگزار نیست. قرارداد بیمه اصلی (Original Insurance Policy) میان بیمهگزار و بیمهگر مستقیم و قرارداد اتکایی (Reinsurance Contract) میان بیمهگر واگذارنده و بیمهگر اتکایی منعقد میشود. بنابراین، بیمهگر مستقیم همچنان در برابر بیمهگزار مسئول اجرای تعهدات بیمهنامه و پرداخت خسارت باقی میماند و سپس میتواند سهم بیمهگر اتکایی را بر اساس قرارداد اتکایی مطالبه کند.
در برخی قراردادها ممکن است شرط پرداخت مستقیم (Cut-through Clause) پیشبینی شود؛ اما این حالت استثنایی است و اعتبار آن به مفاد قرارداد و مقررات حاکم بستگی دارد.