نهاد ناظر بیمه (Insurance Regulatory Authority) مرجع رسمی تنظیم، کنترل و نظارت بر فعالیت‌های بیمه‌ای است. در ایران، این وظیفه بر اساس قانون به بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران واگذار شده است.
وظایف اصلی نهاد ناظر (Main Responsibilities)
- تدوین مقررات و آیین‌نامه‌ها برای اجرای درست امور بیمه در کشور
- نظارت بر عملکرد شرکت‌های بیمه و هدایت فعالیت‌های آن‌ها برای حفظ سلامت بازار
- جلوگیری از رقابت‌های ناسالم میان فعالان بازار بیمه
- حمایت از بیمه‌گزاران، بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آن‌ها
- اداره امور بیمه‌های اتکایی اجباری و نظارت بر بیمه اتکایی
- صدور مجوز تأسیس و فعالیت شرکت‌های بیمه و فعالان شبکه فروش، از جمله نمایندگان و کارگزاران
نکات مهم
- بیمه مرکزی ایران بر اساس قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، مصوب سال ۱۳۵۰، به‌صورت شرکت سهامی تأسیس شد و به‌عنوان نهاد ناظر دولتی بر صنعت بیمه فعالیت می‌کند.
- شورای عالی بیمه یکی از ارکان اصلی بیمه مرکزی است و تصویب آیین‌نامه‌ها و مقررات نظارتی را بر عهده دارد.
- نظارت بیمه مرکزی شامل بررسی وضعیت مالی و توانگری مالی شرکت‌های بیمه نیز می‌شود تا به حفظ سلامت و پایداری مالی آن‌ها کمک کند.