خودبیمه‌گری حالتی است که در آن شخص یا سازمان، به‌جای انتقال ریسک به بیمه‌گر، خودش مسئول جبران خسارت‌های احتمالی می‌شود و برای این منظور، منابع مالی لازم را کنار می‌گذارد یا از محل توان مالی خود خسارت را پوشش می‌دهد. این روش در عمل، یک شیوه مدیریت ریسک (Risk Management) است.
خودبیمه‌گری معمولا در این موارد به‌کار می‌رود:
- برای ریسک‌های کوچک، محدود یا قابل‌پیش‌بینی
- برای سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ که توان مالی کافی برای تحمل بخشی از خسارت را دارند
- زمانی که هزینه یا شرایط بیمه‌نامه رسمی، به‌صرفه یا مناسب نباشد
در این روش، ریسک به‌طور کامل به بیمه‌گر منتقل نمی‌شود و خود بیمه‌گزار یا سازمان، بار مالی خسارت را بر عهده می‌گیرد. به همین دلیل، خودبیمه‌گری با پس‌انداز هدفمند برای خسارت‌های احتمالی و گاهی با تشکیل ذخیره داخلی همراه است.
از نظر مفهومی، خودبیمه‌گری با بیمه معمولی تفاوت دارد؛ چون در بیمه، ریسک به شرکت بیمه منتقل می‌شود، اما در خودبیمه‌گری، خطر نزد خود سازمان باقی می‌ماند و فقط مدیریت مالی آن انجام می‌شود.