اصل تعاون یکی از مبانی اقتصادی و فنی بیمه است و بر این ایده استوار است که گروهی از افراد یا واحدهای در معرض ریسک مشابه، با پرداخت حق‌بیمه‌های خود، یک منبع مالی مشترک ایجاد می‌کنند تا خسارت تعداد محدودی از اعضای گروه که دچار حادثه می‌شوند، از محل آن جبران شود. در نتیجه، بار مالی خسارت به‌جای آن‌که بر عهده یک شخص باقی بماند، میان جمعی از بیمه‌گزاران توزیع می‌شود.
این اصل، پایه تجمیع حق‌بیمه‌ها و توزیع ریسک در بیمه است. شرکت بیمه با گردآوری حق‌بیمه‌های تعداد زیادی بیمه‌گزار و مدیریت فنی این منابع، امکان پرداخت خسارت‌های احتمالی را فراهم می‌کند. از این منظر، اصل تعاون یکی از ارکان شکل‌گیری و پایداری صنعت بیمه به شمار می‌رود.
کارکردهای اصلی اصل تعاون عبارتند از:
- تقسیم خسارت میان تعداد زیادی از افراد
- کاهش اثر مالی حوادث بر هر عضو
- امکان جبران خسارت از محل منابع مشترک
- تقویت پایداری مالی سازوکار بیمه
- افزایش قابلیت پیش‌بینی و مدیریت ریسک
اصل تعاون به معنای کمک داوطلبانه و اخلاقی افراد به یکدیگر نیست، بلکه یک سازوکار اقتصادی-فنی برای توزیع ریسک است که در قالب قرارداد بیمه و با مدیریت شرکت بیمه اجرا می‌شود. این اصل، همراه با اصولی مانند احتمال، حد اعلای حسن نیت و جبران خسارت، از مبانی نظری مهم بیمه محسوب می‌شود.