امید به زندگی میانگین تعداد سال‌هایی است که انتظار می‌رود یک فرد یا گروهی از افراد در یک جمعیت مشخص زندگی کنند. این شاخص از مهم‌ترین مفاهیم در جمعیت‌شناسی و اکچوئری است و در محاسبات بیمه‌های عمر، مستمری و ذخایر بیمه‌ای کاربرد دارد.
امید به زندگی معمولاً بر اساس جدول مرگ‌ومیر یا Life Table محاسبه می‌شود. این جدول نشان می‌دهد در هر سن چه تعداد از افراد زنده می‌مانند و چه احتمالی برای فوت در آن سن وجود دارد. به همین دلیل، امید به زندگی یک عدد آماری است و وعده قطعی درباره طول عمر یک فرد به حساب نمی‌آید.
نکات مهم
- امید به زندگی می‌تواند برای بدو تولد یا برای یک سن مشخص محاسبه شود.
- این شاخص در بیمه عمر برای برآورد حق بیمه، ذخایر فنی و برنامه‌ریزی تعهدات آینده استفاده می‌شود.
- در ایران، جدول زندگی ILT1400 از سوی پژوهشکده بیمه تهیه شده و در محاسبات بیمه‌ای هم کاربرد دارد.
- در آیین‌نامه‌های بیمه‌های زندگی، جدول مرگ‌ومیر نقش اصلی در محاسبه تعهدات دارد و باید به‌روز شود.
توضیح ساده
اگر گفته شود امید به زندگی یک جامعه ۷۵ سال است، یعنی اگر الگوهای مرگ‌ومیر همان‌طور که هستند ادامه پیدا کنند، یک فرد تازه‌متولدشده در آن جامعه به‌طور میانگین حدود ۷۵ سال عمر می‌کند. البته این عدد برای هر فرد می‌تواند بیشتر یا کمتر باشد.