بخش غیردولتی بیمه شامل شرکت‌های بیمه خصوصی و تعاونی است که با مجوز بیمه مرکزی فعالیت می‌کنند و زیر نظارت این نهاد، خدمات بیمه‌ای را در بازار ارائه می‌دهند. این شرکت‌ها مالکیت دولتی ندارند و در فضای رقابتی بازار بیمه فعالیت می‌کنند.
نقش این بخش در صنعت بیمه بسیار مهم است، چون به:
- افزایش رقابت در بازار کمک می‌کند،
- نوآوری در محصولات و شیوه‌های خدمت‌رسانی را گسترش می‌دهد،
- و به تنوع‌بخشی در خدمات بیمه‌ای منجر می‌شود.
از نظر تاریخی، بازگشت بخش غیردولتی به بازار بیمه ایران با قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی در سال ۱۳۸۰ آغاز شد. پس از آن، شرکت‌های بیمه خصوصی وارد بازار شدند و به‌تدریج سهم مهمی در بیمه‌های بازرگانی به دست آوردند.
به‌طور خلاصه، بخش غیردولتی بیمه در کنار بخش دولتی، یکی از پایه‌های اصلی بازار بیمه ایران است و با تکیه بر رقابت و تنوع خدمات، به رشد و پویایی این صنعت کمک می‌کند.